ЛитКритика.by

Недавно обращался к литературно-художественному журналу «Дзеяслоў», учредителем которого является общественное объединение Литературно-художественный фонд «Нёман». Удивительно, но о таком фонде я ничего не знаю. И в Интернете о нем практически нет сведений: создан в 1994 году, руководитель – писатель Анатолий Кудравец. Кто учредитель – не известно. Раздел «Поэзия» несколько разочаровал меня. «Дзеяслоў» №1-2018: избыток прозаических «портянок» в разделе «Поэзия». И вот обращаюсь к прозе. В этом номере она представлена произведениями пяти писателей. Рассказ «Зарок» Винцеся Мудрова и «Пуцькаўскія апавяданні» Дмитрия Подберезского можно отнести к добротной деревенской прозе. Трогательный рассказ Алеся Гибка-Гибковского «Лідачка» отправляет меня в детство и юность: очень много схожего с...

Не успел оглянуться – прошла неделя с того времени, как я впервые взял в руки «Дзеяслоў» №1 за этот год с целью ознакомиться с его содержимым. И вот снова обращаюсь к журналу. Конечно, этот журнал выгодно отличается по структуре от государственных «Полымя» и «Нёмана», поскольку является изданием для писателей, а не собранием заемных материалов на пол объема и даже более. И литературных чиновников Союза белорусских писателей в этом номере нет. Раздел «Поэзия» представлен шестью поэтами. Конечно, по моему мнению, не все действительно поэты. Ранее находил несколько «поэтических» произведений В.Орлова, но никак не могу назвать его поэтом. В этом номере автор выдает обыкновенные прозаические...

С писателем Владиславом Ахроменко я знаком по общению в его ЖЖ чуть более четырех лет назад. Оно было не совсем приятным для меня. Я составил свое мнение об этом человеке, хотя оно может корректироваться. Однако сейчас речь о нем, как о писателе. В журнале «Дзеяслоў»-3(88)’17 опубликован отрывок из романа В.Ахроменко «Выкрадальнік гукаў» (похититель звуков). Прежде чем приступить к написанию отзыва, посмотрел информацию об авторе в Интернете. Нашел интересное интервью «Владислав Ахроменко: Казенный патриотизм белорусам не поможет». Владислав долгое время живет в Чернигове. Он доволен уровнем свободы в Украине. Ему там легко пишется. Конечно, цензуры нет и у нас. Официально. Но некоторые рьяные чиновники или службисты живут еще духом советских времен. Поэтому...

В 2015 году главную премию за лучшую белорусскоязычную прозу, а также приз читательского голосования четвертой литературной премии имени Ежи Гедройца получил Виктор Козько с книгой «Время собирать кости», которая была написана двадцать лет назад. Я мог только догадываться о направленности творчества этого автора. И вот в журнале «Дзеяслоў» 3’17 нашел его рассказ «Нікуды». Публикую лишь его начало и свой перевод. Не стану отзываться об этом сложном в восприятии произведении. Это воспоминания автора, в том числе и о тяжелых годах войны, когда он остался сиротою и чудом выжил. Поделюсь лишь своими впечатлениями о творчестве В.Козько на примере первых абзацев этого рассказа. Автор выбирает для эпиграфа проблемные строки проблемной поэтессы. Возможно из-за названия – В.Козько родился в 1940...

Раман вядомага беларусскага пісьменніка «Ноч цмока» атрымаў станоўчую крытыку на партале. Валерый, несумненна, з’яўляецца адным з вядучых празаікаў Беларусі. Крытыкам и чытачам варта звярнуць увагу таксама на дэбютанта Сяргея Пляскача і яго аповесць «Шоу працягваецца!» Віншуем Валерыя Гапеева з перамогай на адным з прэстыжных беларускіх конкурсаў, дзе прэміі, падобна, не раздаюць. Віншуем усіх пераможцаў. Алесь Новікаў. 10 лютага ў галерэі TUT.BY падчас адкрыцьця VI фэстывалю памяці Міхася Стральцова адбылося ўганараваньне беларускіх паэтаў і празаікаў прэміяй «Залаты апостраф», заснаванай часопісам «Дзеяслоў». Пераможцай у намінацыі «Дэбют» стала Крысьціна Бандурына з апавяданьнем «Гарадзкія ланцужкі». У шорт-лісьце гэтай намінацыі разам зь ёй былі Даша Бялькевіч (зь нізкай вершаў «Кветкі і...

Мікіта Найдзёнаў прадстаўлены з вершамі ў “Дзеяслове” №77. Прозвішча знаёмае мне па рубрыцы, сустракаўся паэт, здаецца, у “Маладосці”. З біяграфічных звестак відаць, што хлопец не абдзелены сацыяльнай актыўнасцю. Нехта ў 24 гады яшчэ ні рыба, ні мяса, без цара ў галаве, а Найдзёнаў ужо хапаецца за разнастайныя магчымасці творчага праяўлення. Найдзёнаў Мікіта – паэт. Пераможца конкурсу паэтаў падчас «Дзён беларускай і шведскай паэзіі» ў Пінску (2006), лаўрэат прэміі «Залаты апостраф» (2014). Аўтар песень і лідар гурта HURMA. Нарадзіўся ў 1990 годзе ў Пінску. Жыве ў Мінску. Усё гэта пахвальна. І мы абяцаем уважліва разгледзець творчасць паэта. Адзін з вершаў: 30 КОЦІКАЎ Табе праз тыдзень дваццаць тры, А гэта значыць, хутка трыццаць. Таму свой прынцып “толькі з прынцам” Ты лепш трымаеш унутры...

Апошнім часам сталі пытацца ў мяне ў каментарах: чаго не знаходзіш для творцаў добрага слова, завошта ўсіх крытыкуеш і пляжыш? Адказваю загадзя ўсім, і на будучыню: па добрае слова пра творцаў – гэта да Галубовіча. Ён вас пашкадуе. У рубрыцы мы разглядаем творы. І калі за паўгода ў “Дзеяслове” выйшла адна публікацыя, якую можна смела назваць паэзіяй, – мы так і робім. Астатнія часта нават да назвы рубрыкі не дацягвалі. Але мы рушым далей (“Дзеяслоў” №77) і сустракаем старога знаёмца Юрку Голуба, вядомага па публікацыях у холдынгу “Звязда”. Голуб Юрка — паэт, журналіст. Аўтар кніг паэзіі «Гром на зялёнае голле», «Дрэва навальніцы», «Векапомнае поле», «Помню пра сябе» і інш. Нарадзіўся ў 1947 годзе ў вёсцы Горны на Зэльвеншчыне. Жыве ў Гародні.

Літаратурны беларускі “тусняк”, згуртаваны каля “Дзеяслова”, “Свабоды” і “Літаратурнай Беларусі”, не здатны зірнуць на сябе збоку. А між тым ён нагадвае карыкатуру на літаратурны свет. Чалавек дзесяць тамашніх сілавікоў бесперапынна славяць самі сябе. А масоўка падмахвае. Калі чытаеш “ЛіМ”, то пры ўсім чыноўным глупстве і пошласці, яны хоць імітуюць культурнае жыццё ў Беларусі. Там нешта адбылося. Тут праявілася. Нейкія лісты ў рэдакцыю нават ад чытачоў. Ахопліваюць, адным словам, краіну. Хоць рэальная мэта ўся тая ж – узвялічваць кіраўніцтва секты СПБ. “Літаратурнай Беларусі” ж нешта імітаваць патрэбы няма, яе ніхто амаль не чытае і рапарты ў міністэрствы пасылаць ім не трэба. Памятаеце, як у нумары 118 (які я памылкова назваў у рубрыцы нумарам 25, потым выправіў) мы натрапілі на ўсё тых жа...

Прасякнутую цынізмам творчасць у раздзеле “паэзія” 80-га “Дзеяслова” прадстаўляе Віктар Жыбуль. Вершаў там шмат. І нават зашмат. І ўсе мнагаслоўныя. Жыбуль Віктар – паэт, перакладчык, літаратуразнаўца. Аўтар кніг «Калі ў хаце дыверсант», «Рогі гор», «Прыкры крык», «Дыяфрагма», «Стапеліі» і інш. Нарадзіўся ў 1978 годзе ў Мінску. Жыве ў Мінску. Аднак пэўнае ўмельства рыфмавання прысутнічае. Гэтага не адняць. Толькі мэта паэзіі зусім іншая: не нахабна высмейваць жыццё, а знаходзіць у ім прыгажосць і сэнс вышні. Чаго Жыбулю з такім падыходам да вершаў – не дасягнуць. Гэта чалавек, які насунуў на сябе з ранніх часоў “Бум-бам-літу” маску свавольнага падлетка ды ніяк не зніме дагэтуль. Хоць пара. Віктар Жыбуль, наколькі агучвалася, даўно ўжо бацька. Паэты адвеку імкнуліся да хараства...

Дубоўскі Валеры, немалады паэт, прадстаўлены ў №80 “Дзеяслова”. Дубоўскі Валеры – паэт, выдавец. Працаваў журналістам, кіраўніком у розных беларускіх перыядычных выданнях, дырэктарам выдавецтва «Беларусь». Аўтар кнігі вершаў «На пачатку маўчання». Нарадзіўся ў 1948 годзе ў вёсцы Хацькова на Шклоўшчыне. Жыве ў Мінску. Уступны твор такі: * * * Адмоўніца, ды Не ганьбіцелька, Каханка мая не бясспрэчная, Самасевам твой вырас І выцвіў мак, Як мінуласць Пасля несустрэчы. Роўнаахвотна і раўналежна З табой мы Ці Перасякліся? — Ісціна без пачатку і межаў, Першавобраз Прыдуманай высі. Тут, можа, і прысутнічае філасофія, але паэзія не пасялілася. У першую чаргу – праз сухасць аўтара, нястачу экспрэсіі, наяўнасць неўнармаваных слоў ці канцылярскіх выразаў кшталту “не бясспрэчная”. Мова не бруіць, не...