Сцвярджаюць гісторыкі і мовазнаўцы
Што паступова сціраюцца грані нацый
І, нібыта як перажытак,
            аджыць павінна абавязкова
Мова маці маёй – беларуская мова…
Што мне, як імя ўласнае, блізкая і знаёмая,
Што па жылах маіх цячэ
                      і сонным Сажом і Нёманам.

Рыгор БАРАДУЛІН
Вы тут: Главная»Рубрики»Литература»Разное»

Блог Алеся Карлюкевіча. 2019 літаратурны… Якім ён будзе?..

09/01/2019 в 13:01 Алесь Карлюкевич мнение

 

2019 год… Якім ён будзе для творчай супольнасці нашай Айчыны?!. Якія новыя творы з’явяцца на старонках літаратурна-мастацкіх выданняў? Што новага ўвойдзе ў традыцыі беларускай літаратуры на працягу 2019 года? Зразумела, адказы напоўніцу дасць толькі час. Толькі напрыканцы 2019 года мы зможам адказаць на ўсе гэтыя пытанні болей-меней дакладна…

 

Канечне ж, мне асабіста як чытачу актыўнаму хацелася б найболей бачыць разумнай, таварыскай, скіраванай на ўніклівае асэнсаванне напісанага і надрукаванага, палемікі літаратурных крытыкаў. Не толькі шырокіх аглядаў надрукаванага ў перыёдыцы, якія прачытваю на старонках самых розных выданняў, а – менавіта палемікі, разумных спрэчак, дзе аргументавана, азіраючыся на папярэднікаў, тыя ці іншыя аўтары выбудоўваюць цікавыя высновы, даюць адметныя ацэнкі. Але ж палеміка, разумная спрэчка – гэта заўжды развіццё. Палеміка – гэта нешта большае…

 

Сёння ў сацыяльных сетках досыць шмат гавораць пра прозу Віктара Марціновіча, пра кнігі (ужо – пра дзве кнігі) Андруся ці Андрэя Горвата… Мо 2019 год прынясе болей разважлівасці і ўважлівасці ў спробах унікнуць таго галоўнага, дзеля чаго напісаны старонкі іх – Марціновіча і Горвата – цікавай, нечаканай прозы. І мо хтосьці з «акадэмічных» крытыкаў, болей вопытных літаратуразнаўцаў адважна зазірне ва ўсе глыбіні напісанага Андрэем Федарэнкам? Як на мой прыватны погляд, то постаць гэтага таленавітага мастака слова, гэтага адважнага шукальніка ісцін праз святло беларускай аповесці, беларускага апавядання даўно вартая таго, каб выйшла грунтоўная манаграфія «Андрэй Федарэнка. Сёння і заўтра». Няўжо выдавецтва «Мастацкая літаратура» адмовіцца выдаць такую манаграфію аўтарства, напрыклад, Ганны Кісліцынай альбо Ірыны Шаўляковай-Барзенка?!.

 

Беларуская літаратура мае свайго лаўрэата Нобелеўскай прэміі ў галіне літаратуры Святлану Алексіевіч. А вось асобнай манаграфіі пра яе творчасць да сённяшняга дня пакуль што, на вялікі жаль, няма!.. Хутчэй, відаць, назбіраецца зборнік артыкулаў пра Святлану Алексіевіч, напісаных літаратуразнаўцамі розных краін. Напамін пра такія артыкулы, пра ўвагу чужаземных літаратурных крытыкаў да здзейсненага ў літаратуры Святланай Алексіевіч час ад часу з’яўляецца ў айчынным літаратурна-мастацкім друку. І ў часопісе «Полымя», і ў газеце «Літаратура і мастацтва», і на старонках Інтэрнэт-партала «Созвучие: литература и публицистика стран Содружества», выпускі якога рыхтуюцца творчай камандай Выдавецкага дома «Звязда». Мы ведаем тое, што пра яе пішуць у Азербайджане, Грузіі, Кітаі, Таджыкістане, В’етнаме, Японіі, Вялікабрытаніі, Францыі… А вось у нас дома, у Беларусі, што пішуць пра Святлану Алексіевіч?!.

 

Глыбока перакананы, што новы 2019 год як часавая літаратурна-мастацкая прастора, як унікальная прастора кніжнага характару будзе шмат цікавейшым, калі не толькі на навукова-практычных канферэнцыях будуць заяўляць пра свае надзвычайныя амбіцыі акадэмічныя і універсітэцкія літаратуразнаўцы, калі не толькі з нагоды юбілейных дат такія канферэнцыі будуць праводзіцца. Чаму б не паяднацца ў такім клопаце і творчым пісьменніцкім арганізацыям з універсітэцкімі і акадэмічнымі літаратуразнаўцамі? Мо добра было б усё ж такі наладзіць адмысловыя канферэнцыі на тэму «Сучасны раман» альбо «Сучасная аповесць» ці «Сучаснае апавяданне»? Здолелі ж нядаўна правесці ў краіне канферэнцыю, прысвечаную беларускай літаратурнай казцы!.. А калі пра постаці гаварыць, то хіба паэты Анатоль Сыс ці Міхась Стральцоў не з’яўляюцца вартымі асобамі для шматграннага разгляду напісанага імі?!.

 

Пэўна, па-новаму трэба паставіцца ў дачыненні да літаратурнай мастацкай крытыкі і… айчыннаму кнігагандлю. Той, хто распаўсюджвае кнігу, хто шукае для яе пакупніка, хіба не павінен па-сур’ёзўнаму клапаціцца пра яе прапаганду?!. Словам, так не хапае аператыўнай і разам з тым разважлівай грунтоўнай літаратурна-мастацкай крытыкі для развіцця сучаснай беларускай нацыянальнай літаратуры!.. Пагадзіцеся, з гэтым, відаць, не паспрачаешся…

 

Алесь Карлюкевіч

(крыніца)

 

 

2019 – Год Свиньи.

 

Блог Алеся Карлюкевича. 2019 литературный... Каким он будет?..

 

2019 год... Каким он будет для творческого сообщества нашего Отечества?!. Какие новые произведения появятся на страницах литературно-художественных изданий? Что нового войдет в традиции белорусской литературы в течение 2019 году? Разумеется, ответы полностью даст только время. Только-то в конце 2019 года мы сможем ответить на все эти вопросы более-менее точно...

 

Конечно же, мне лично, как читателю активному, хотелось бы видеть наиболее разумной, товарищеской, направленной на пытливое осмысление написанного и напечатанного, полемики литературных критиков. Не только широких обзоров опубликованного в периодике, которые прочитываю на страницах самых разных изданий, а – именно полемики, умных споров, где аргументировано, оглядываясь на предшественников, те или иные авторы выстраивают интересные выводы, дают отличительные оценки. Полемика, разумный спор – это всегда развитие. Полемика – это что-то большее...

 

Сегодня в социальных сетях достаточно много говорят о прозе Виктора Мартиновича, о книгах (уже – о двух книгах) Андруся или Андрея Горвата... Может 2019 год принесет больше рассудительности и внимательности в попытках избежать того главного, ради чего написаны страницы их – Мартиновича и Горвата – интересной, неожиданной прозы. И, может быть, кто-то из «академических» критиков, более опытных литературоведов смело заглянет во все глубины написанного Андреем Федаренко? Как на мой частный взгляд, то фигура этого талантливого художника слова, этого отважного искателя истин через свет белорусской повести, белорусского рассказа, давно стоит того, чтобы вышла обстоятельная монография «Андрей Федоренко. Сегодня и завтра». Неужели издательство «Мастацкая літаратура» откажется издать такую монографию авторства, например, Анны Кислициной либо Ирины Шевляковай-Борзенко?!.

 

Белорусская литература имеет своего лауреата Нобелевской премии в области литературы Светлану Алексиевич. А вот отдельной монографии о ее творчестве до сегодняшнего дня пока что, к большому сожалению, нет!.. Скорее, по-видимому, наберется сборник статей о Светлане Алексиевич, написанных литературоведами разных стран. Напоминание о таких статьях, о внимании чужеземных литературных критиков к совершённому в литературе Светланой Алексиевич, время от времени появляется в отечественной литературно-художественной печати. И в журнале «Полымя», и в газете «Літаратура і мастацтва», и на страницах Интернет-портала «Созвучие: литература и публицистика стран Содружества», выпуски которого готовятся творческой командой Издательского дома «Звязда». Мы знаем то, что о ней пишут в Азербайджане, Грузии, Китае, Таджикистане, Вьетнаме, Японии, Великобритании, Франции... А вот у нас дома, в Беларуси, что пишут о Светлане Алексиевич?!.

 

Глубоко убежден, что новый 2019 год, как временно́е литературно-художественное пространство, как уникальное пространство книжного характера будет много интереснее, когда не только на научно-практических конференциях будут заявлять о своих чрезвычайных амбициях академические и университетские литературоведы, когда не только по поводу юбилейных дат такие конференции будут проводиться. Почему бы не сомкнуться в таком заботе и творческим писательским организациям с университетскими и академическими литературоведами? Может хорошо было бы все-таки наладить специальные конференции на тему «Современный роман» или «Современная повесть» или «Современный рассказ»? Сумели же недавно провести в стране конференцию, посвященную белорусской литературной сказке!.. А если о фигурах говорить, то разве поэты Анатолий Сыс или Михаил Стрельцов не являются достойными лицами для многогранного рассмотрения написанного ими?!.

 

Наверное, по-новому нужно отнестись к литературной художественной критике и... отечественной книготорговле. Тот, кто распространяет книгу, кто ищет для нее покупателя, разве не должен по-серьезному заботиться о ее пропаганде?!. Словом, так не хватает оперативной и вместе с тем рассудительной основательной литературно-художественной критики для развития современной белорусской национальной литературы!.. Согласитесь, с этим, по-видимому, не поспоришь...

 

Алесь Карлюкевич

(перевод: А.Новиков)

Оставить комментарий (0)
Система Orphus

Нас считают

Рейтинг@Mail.ru

Откуда вы

free counters
©2012-2019 «ЛитКритика.by». Все права защищены. При использовании материалов гиперссылка на сайт обязательна.