"Одна из немногих новостей, которыми люди не перестают восхищаться снова и снова, – это известие о том, что они скоты".

Анатолий Андреев, "Маргинал"
Вы тут: Главная»Рубрики»Литература»Обзоры»

Без сораму перад пастваю

04/04/2017 в 18:04 из инета чиновники от литературы , СПБ



Куражыстая эліта СПБ не стамляецца дзяліць між сабою народныя грошы. Аднак гэтага мала: па кропельках, па каліўцы ледзь прыкметным ідзе русіфікацыя традыцыйных беларускамоўных выданняў. Беларускі дух, па сутнасці, ужо выпетраны. Засталася адна форма – нацыянальная мова, якой Каста ўсё горай і горай валодае.

Мяркуйце самі: у №2 часопіса “Полымя” (2017) вялізную частку займае старадаўні рускамоўны дэтэктыўны раман Чаргінца (дакладней, працяг яго), а з небагатай плошчы для вершаў – адна з публікацый аддадзена рускамоўнай паэтцы, старшыні Віцебскага ГА СПБ Тамары Красновай-Гусачэнка.

 



Чаляднікам жа, які адаптуе на беларускую мову гэтыя творы, праявіўся Мікола Шабовіч, выкладчык педінстытута.


Іншыя публікацыі я наогул пакуль не глядзеў, але не сумняваюся, што па завядзёнцы там будуць пераклады народаў Усходу, гаворкі пра рускамоўныя ды іншамоўныя кнігі. То бок любое, што адводзіць чытача ад сучаснага літпрацэсу на мове народнай.

Вернемся да патугаў Шабовіча зрабіць з рускіх па духу вершаў Красновай-Гусачэнкі беларускія тэксты:


БЕЛАЕ ПОЛЫМЯ ЛІСТА

Крочыць ноч па зялёнай планеце,
За вярстою шарэе вярста.
Толькі там, у маім кабінеце,
Мяне полымя кліча ліста.

Чысціні незямной шматгалоссе.
Так зіхцеў бы і ў Афрыцы снег.
Аб усім, што са мной адбылося,
Ліст заве расказаць. Як на грэх,

Парушаю зарокі маўчання,
І ўжо слова праз боль-запавет
Прарастае з душы апантанай,
Палыхае і просіцца ў свет.

І рука ўжо радочкі выводзіць,
Хоць маё апусцела жытло…
Ноч імгненнем кароткім сыходзіць.
Вось ён, ліст. Вось ён, верш. І святло!


(Не надта ж перакладчык стараўся. А навошта рупіцца, калі ўсё, што прынясеш, надрукуюць?)

“Крочыць ноч” – адразу сілішся ўявіць у ночы ногі, якіх няма. Бо крочаць звычайна нагамі. Каб было ўжытае “рушыць ноч”, то пытанняў бы такіх не з’явілася.


Два разы блізка стаіць “маім”, “мне”. Што не паляпшае гармонію.
У кабінеце гарыць святло перад жаданым аркушам паперы. Але гэтае святло “ў маім кабінеце” чамусьці не “тут”, а “там”. Недагляд перакладчыка, аўтара.
 

Потым гэты аркуш чамусьці называецца па-руску “ліст”. Хоць у нас ліст у першым значэнні або ліст дрэва, або ліст як пісьмо. Навідавоку русізм.

Ліст гэты ў паэткі то колеру полымя (“…полымя кліча ліста”), то раптам бялюткі як снег! Пагадзіцеся, ёсць розніца паміж снежнай белізною і яскраваю, з медным адлівам жаўцізною полымя. Розныя колеры.
 

“Чысціні незямной” – завэдзганы выраз.


Сказ, які недарэчна злучае строфы – “Як на грэх, Парушаю зарокі маўчання…” – выглядае досыць бязглуздым.

Потым зноў смешкі з бабінай плешкі: слова спачатку прарастае раслінаю (з ліста) і тады ўспыхвае полымем. Дрэнная стыкоўка. Неахайнасць лагічная. Нядбаласць Шабовіча і Гусачэнка.


Да таго ж, слова па факце "прарастае" – і толькі пасля “просіцца ў свет”. Ну не іначай вымагае яно ад аўтара скочыць на старонкі дзяржавай аплачаных кніг ці часопісаў.

Апошняя страфа не такая няўклюдная, як папярэднія. Але пафас крайніх слоў у святле нашага разбору (“Вось ён, ліст. Вось ён, верш. І святло!”) – выглядае камічна.


Такі верш ёсць не святло, а цемра, дарагія аўтары, рупліўцы беларускага і рускага слова.

Не хочацца чытаць маралітэ, аднак павінна быць сорамна пажылым людзям выстаўляць сябе на пасмешышча. Перад пастваю ў выглядзе студэнтаў хаця б, ці перад падначаленымі Віцебскага ГА СПБ.


Але аўтары зрабілі, што зрабілі, а крытык адрэагаваў так, як павінен. То бок з усёй суровасцю гамбургскай меркі. Нічога, як той казаў, асабістага.

 

Міхась Южык

Оставить комментарий (0)
Система Orphus

Нас считают

Откуда вы

free counters
©2012-2017 «ЛитКритика.by». Все права защищены. При использовании материалов гиперссылка на сайт обязательна.